Lettergrootte veranderen

Visie op kleinschalig wonen

De visie op kleinschalig wonen Psychogeriatrie (PG) is een verbijzondering op de algemene visie van Zorggroep Apeldoorn en omstreken (ZGA e.o.): ‘Met meer dan zorg omringd!’. De visie kleinschalig wonen PG is als volgt. 


Cliënten hebben recht op een passende woonomgeving, ondanks de beperkingen die er zijn vanwege de dementie. Op basis van de complexiteit van de zorgvraag en de toekenning van zorgzwaarte indicatie (ZZP), kan de zorgverlening per locatie en afdeling verschillen. Binnen ZGA e.o. kennen we voor het wonen van cliënten met dementie, twee vormen van kleinschalig wonen. Wanneer er de voorkeur is voor te wonen in een kleine groep, dan is er de keus voor kleinschalig wonen en voor kleinschalig wonen binnen grootschaligheid. Uitsluitingscriteria ten gevolge van complex gedrag en/of complexe zorgvraag van de cliënt, bepalen de mogelijkheden voor kleinschalig wonen en voor kleinschalig wonen binnen grootschaligheid.


Mensen met dementie zijn in de eerste plaats mensen met dezelfde ervaringsgebieden en basisbehoeften als ieder ander. Als gevolg van gedrag- (cognitieve) en geheugendefecten en de psychologische gevolgen hiervan verdwijnen echter de continuïteit uit en de grip op hun leven. Dit heeft grote gevolgen voor de persoon met dementie zelf, maar ook voor diens naasten en voor alle andere betrokkenen.

Een betekenisvolle omgeving en een juiste benadering door de medewerkers zijn nodig om de persoon in staat te stellen maximaal zelfstandig (autonoom) te functioneren en zich fysiek, sociaal (in relatie tot anderen) en psychologisch (ten aanzien van het zelfbeeld) staande te houden. Concreet betekent dit:

  • Het scheppen van overzicht, veiligheid en vrijheid;
  • Het bieden van begrip voor de ervaring of beleving van cliënten met dementie, oprechte communicatie een begeleiding in het ziekteproces.

De cliënt en zijn of haar unieke zorgvraag staat centraal bij zorg- en dienstverlening.


Door nauw overleg tussen cliënt en/of diens vertegenwoordiger, zorg- en dienstverlener(s) komt op basis van de zorgvraag een individueel ZorgLeefPlan tot stand. Het ZorgLeefPlan wordt gedurende het zorgproces voortdurend geëvalueerd en afgestemd tussen cliënt en/of diens vertegenwoordiger, zorg- en dienstverlener(s), waarna indien noodzakelijk bijstelling plaatsvindt.


Kleinschalig wonen

Binnen kleinschalig wonen wordt de situatie van ‘thuis zijn’ nagestreefd, waar het draait om het gezamenlijke huishouden, de maaltijden, het contact met elkaar en met de medewerkers. Uitgangspunt is dat iedere cliënt een eigen leven en ’levensritme’ heeft, en actief deelneemt binnen kleinschalig wonen. De cliënten kunnen zich hierdoor binnen een kleinschalige woonlocatie thuis voelen en oude leefwijzen continueren, wat het gevoel van comfort en welzijn vergroot. Het kleinschalig wonen van de cliënten willen we samen met familie en vrienden van de cliënten, vrijwilligers en natuurlijk onze professionals vormgeven. Deze participatie noemen we binnen ZGA e.o. de zorggemeenschap.

Binnen de twee vormen van kleinschalig wonen bieden we een huiselijke plek in de gemeenschappelijke ruimte en op de slaapkamer. Er is in beperkte mate mogelijk enkele spullen c.q. meubilair van thuis mee te nemen in overleg met de zorg. Er wordt gewoond in een woning samen met maximaal zeven medecliënten waarmee de cliënt als het ware een huishouden vormt. De cliënt heeft een eenpersoonskamer met eigen of gedeeld sanitair. De slaapkamer is alleen voorzien van een bed en een kast. De cliënt kan naar eigen wens verblijven op de slaapkamer of in de huiskamer. De huiskamer is een echte huiskamer met een keukenblok, hier kan gekookt worden. Er is sprake van een dagritme aangepast aan de wensen en mogelijkheden van de cliënt. De bezigheden van de dag zijn de activiteiten die de huiselijke sfeer maken, de onderdelen van dit programma zijn met name groepsgericht. Binnen de twee vormen van kleinschalig wonen is het de bedoeling om het wonen vorm te geven zoals beschreven in de zorggemeenschap. De woning is de woning van de cliënt en deze krijgt ondersteuning van de mantelzorgers en/of vrijwilligers, in samenwerking met de professionals. 

 

Toezicht/nabijheid bieden in de leefruimtes Psychogeriatrie 

Binnen kleinschalige woonvormen werkt de zorgmedewerker veelal alleen in de cliëntengroep, soms ondersteund door een stagiaire. Hiermee wordt toezicht in de nabijheid geboden. Daarnaast wordt binnen iedere woonvorm een zorggemeenschap gecreëerd waarin ook naastbetrokkenen en (geïnstrueerde) vrijwilligers zichtbaar zullen zijn, die in gezamenlijkheid zorgdragen voor een zinvolle dagbesteding.


Toezicht in de nabijheid is wenselijk/noodzakelijk om de veiligheid en het “leefklimaat” op de psychogeriatrische afdelingen te ondersteunen en vorm te geven daar de dementerende mens niet in staat is situaties in te schatten, te overzien en hier adequaat op te reageren. Hierdoor kunnen onveiligheid en ongewenste en gevaarlijke situaties ontstaan. Het groepsproces dient goed begeleid te worden om geborgenheid en veiligheid te kunnen bieden. We moeten ons realiseren dat 100% veiligheid niet bestaat.


Wij spreken heel bewust over leefruimtes daar we in ons beleid de cliënten niet willen beperken tot een verplicht verblijf in de huiskamer maar juist veiligheid willen aanbieden. Dit houdt in dat er individueel gekeken en bepaald wordt welke “leefruimte” een cliënt kiest c.q. nodig heeft. De leefruimte in een woning betreft de gehele woning. De leefruimte op een afdeling betreft in eerste instantie de huiskamers, de slaapkamers en de gangen.


Wij beschouwen de mensen als autonoom, maken graag verbindingen (met collega’s, cliënten, familie) en gaan uit van de kracht van mensen. Al onze medewerkers werken vanuit dezelfde, gezamenlijke missie en visie. Bij de begeleiding, zorg en behandeling gaan we uit van de mogelijkheden en tonen we respect voor de beperkingen én de achtergrond van cliënten. We vertrouwen en stimuleren hun zelfredzaamheid en ondersteunen in het vinden van de passende balans tussen activiteit en rust. Daartoe creëren we een vertrouwde en veilige woonomgeving, waarin alle cliënten zich op hun gemak kunnen voelen.
Tot slot wensen wij in een sfeer van prettige samenwerking met alle betrokkenen het kleinschalig wonen binnen ZGA e.o. kwalitatief goed uit te voeren wat het gevoel van comfort en welzijn van de cliënten vergroot.